Tắc sữa mẹ có nên dùng máy hút sữa không?

Tắc sữa là nỗi ám ảnh của mỗi bà mẹ vì nó có thể xảy đến với bất kỳ mẹ nào sau khi sinh. Tình trạng tắc tia sữa thường xảy ra khoảng 3 tháng đầu sau khi sinh, không chỉ gây đau nhức cho mẹ mà còn dẫn đến thiếu sữa cho con, khiến con phải bú sữa ngoài không đảm bảo dinh dưỡng trong giai đoạn đầu đời. Vậy nguyên nhân gì gây nên tình trạng tắc sữa ở mẹ và có những cách nào để gọi sữa về trở lại, bài viết này sẽ cùng mẹ khám phá nhé.

  1. Nguyên nhân tắc sữa

Tắc sữa là tình trạng sữa bị tắc nghẽn trong bầu ngực. Sữa mẹ được sản xuất ra từ các nang sữa sau đó theo các ống dẫn đổ về xoang chứa sữa nằm ở bầu vú, dưới tác dụng kích thích từ động tác bú của trẻ thì sữa sẽ chảy ra ngoài. Sữa bị tắc dần dần tạo thành cục do bị đông kết, trong khi đó sữa mới vẫn liên tục được tạo ra làm cho các ống dẫn bị tắc ngày càng bị căng giãn làm chèn lên các ống dẫn sữa khác, càng để lâu tình trạng tắc sữa càng nặng.

Đặc điểm để nhận biết mẹ đang bị tắc sữa là:

  • Đau, tức ngực nhẹ
  • Xuất hiện các nốt sần nhỏ nổi trên ngực
  • Ngực bị sưng đỏ
  • Một số vị trí trên ngực có cảm giác ấm nóng bất thường khi chạm vào.
Hình ảnh bầu ngực bình thường (bên trái) và bị tắc sữa (bên phải)

Một số nguyên nhân dẫn đến tắc sữa là:

  • Tắc tia sữa do sữa không thể chảy ra ngoài gây ứ đọng kéo dài và có thể khiến mẹ bị sốt nhẹ.
  • Sữa mẹ còn thừa ở trong bầu ngực do bé không bú hết hoặc mẹ không hút phần sữa thừa sau khi bé đã bú no dẫn đến sữa còn đọng lại gây ra tắc.
  • Ngực chịu áp lực do mặc áo ngực quá chật, áo bó hoặc mang địu bé quá thường xuyên. Ngoài ra, nhiều mẹ có thói quen ngủ sấp hoặc nằm sấp khi tập luyện thể thao
  • Bé ngậm vú không đúng cách nên không hút đủ lượng sữa chảy ra sau đó đọng lại nhiều trong bầu ngực.
  • Mẹ không cho bé bú thường xuyên hoặc không hút sữa ra hết sau khi bé bú 5 giờ đến 1 ngày.
  • Tâm trạng cũng ảnh hưởng đến các hoạt động của cơ thể và việc sản xuất sữa. Mẹ căng thẳng sẽ làm chậm quá trình sản sinh hormone oxytocin để giải phóng sữa. Vì vậy mẹ hãy dành thời gian để bản thân được thư giãn. Tranh thủ khi bé đang say giấc để chợp mắt một chút hoặc khi quá mệt mỏi thì hãy nhờ người thân trông bé để mẹ có thể ra ngoài hít thở không khí trong lành và lấy lại tinh thần.

2. Những sai lầm chữa tắc sữa mà mẹ hay mắc phải

Thông thường, các mẹ hay tìm đến các hội nhóm để học hỏi kinh nghiệm và cách để chữa tắc sữa cho nên rất dễ mắc các sai lầm khi áp dụng sai biện pháp điều trị. Dưới đây là một số phương pháp kém an toàn nhất mà các mẹ hay rỉ tai nhau.

Mẹo đắp lá để giảm tắc sữa

Sử dụng mẹo đắp các loại lá như dùng bồ công anh, chinh nữ hoàng cung… nhưng các loại lá này chủ yếu làm giảm sưng, giảm nề nhiều hơn là giúp thông chỗ tắc tuyến sữa. Ngoài ra chúng có thể gây bỏng, viêm da nên cần cẩn trọng khi áp dụng.

Nhiều mẹ cho rằng uống ít nước đi có thể giảm tiết sữa từ đó hạn chế tắc sữa nhưng việc làm này sẽ khiến cơ thể mất nước và sản xuất không đủ sữa, thiếu sữa cho con. Hơn nữa nếu mẹ bị tắc tia sữa kèm theo sốt thì lại càng cần bổ sung nhiều nước.

Trì hoãn uống thuốc kháng viêm khi bị tắc sữa trong khi mẹ cần sử dụng các loại thuốc kháng viêm để giúp giảm đau và ngăn ngừa tình trạng viêm nhiễm do sữa tắc nghiêm trọng. Mẹ không nên lo lắng vì thuốc đã được các bác sĩ kê đơn theo chẩn trị nên sẽ không làm ảnh hưởng tới lượng sữa.

Dùng lược chải hoặc nhờ chồng mút sữa tắc là cách mà nhiều người vẫn tin dùng. Ngực sưng gần như bị áp xe mà người nhà lại nặn bóp quá sớm, hay chồng dùng miệng giúp hút sữa tắc ra sẽ dễ dẫn đến tạo thành ổ nhiễm trùng lan rộng gây tổn thương nơi đã lành xung quanh làm cho tình trạng càng nặng hơn.

3. Phương pháp chữa tắc sữa hiệu quả

Thay vì đi hỏi nhiều nơi, mẹ nên đến gặp bác sĩ để nhận tư vấn hoặc áp dụng các biện pháp được công nhận về hiệu quả cho các mẹ mới bị tắc sữa hoặc tắc sữa lâu ngày.

Mẹ đang cho con bú nhưng bắt đầu thấy căng tức, không thoải mái ở vùng ngực, hãy nhẹ nhàng massage bầu ngực theo chiều kim đồng hồ, dùng tay bóp nhẹ đầu ti cho sữa ra. Kết hợp massage với chườm ấm quanh bầu ngực có thể giúp sữa chảy đều đặn hơn, hỗ trợ giảm đau và sưng.

Không nên cho con dừng bú để ngăn chặn cơn đau mà cần duy trì việc bú mẹ đều đặn của con. Việc cho con bú theo quy luật sẽ giúp lưu thông ống dẫn, tránh tình trạng sữa bị đọng lại lâu ngày thành tắc nặng. Nếu bầu ngực không quá đau đớn, mẹ nên cho con bú ở ngực bị tắc tia sữa trước bởi bé sẽ dùng lực mạnh nhất để hút sữa mẹ giúp khai thông các tia sữa bị tắc.

Uống thật nhiều nước đồng thời bổ sung những loại thực phẩm có khả năng tăng cường sức đề kháng, giúp mẹ tránh bị bệnh khi bị tắc sữa.

Máy hút sữa là công cụ hữu hiệu nhất làm giảm tắc sữa

Tuy mẹ khó có thể nghỉ ngơi khi phải chăm sóc con cả ngày nhưng vẫn nên sắp xếp công việc và tận dụng thời gian nghỉ ngơi. Khi bé ngủ, mẹ hãy cố gắng chợp mắt cùng. Ngoài ra, để tiết kiệm sức lực mẹ có thể đặt những vật dụng thường xuyên sử dụng ở gần mình như tã lót, đồ chơi, bình sữa… Nếu có thể hãy nhờ người thân trông con hộ để mẹ được nghỉ ngơi.

Phương pháp được sử dụng nhiều nhất ngày nay chính là sử dụng máy hút sữa. Các công dụng máy hút sữa giúp cho việc hút sữa được dễ dàng, thuận tiện hơn nữa còn giảm tình trạng tắc sữa nhất là ở các mẹ bị tắc sữa kéo dài. Sử dụng máy hút sữa ở chế độ nhỏ nhất rồi tăng cấp độ lên nếu sữa ra nhỏ giọt. Cứ 1-2 tiếng lại hút một lần, mỗi lần khoảng 20 đến 30 phút. Duy trì vài ngày như thế, mẹ sẽ thấy bớt đau và đỡ sốt hẳn.